بسم اللّه الرحمن الرحيم
&rlm
مقدمه
&rlm يكى از اتّهاماتى كه همواره از طرف اهل سنّت به شيعه نسبت داده شده ، داستان سبّ ولعن بعضى از اصحاب و ياران پيامبر اكرم ( ص ) است ، كه اين امر در طول تاريخ باعث رنجهاى فراوان و گرفتاريهاى بى&rlmشمارى براى شيعه گرديده است ، و ما براى توضيح و پاسخ از اين تهمت ناروا ناگزيريم مطالبى هر چند مختصر جهت روشن شدن افكار و انديشه&rlmهاتقديم نماييم ، اميدواريم اهل انصاف قضاوتى خداپسندانه از مجموع مطالب مطرح شده داشته باشند .
&rlm
1 - سبّ خلفا ابزارى براى فتوا به قتل شيعه
&rlm الف : به شهادت تاريخ وسيره&rlmنويسان ، سلاطين وخلفاء مستبدّ هميشه از اين موضوع براى قتل عام ونابودى شيعه استفاده كرده&rlmاند همانگونه كه صاحب كتاب «المنتظم » به اين نكته اشاره كرده و مى&rlmگويد : حكّام وسردمداران قدرت هر وقت كه مى&rlmخواستند فردى شيعى مذهب را تعقيب و دستگير وسپس او را مجازات كنند به جرم فحش وناسزا به أبو بكر وعمر بود ، نه اينكه چون پيرو على ( ع ) است ، ويا از آن حضرت دفاع كرده است&rlm المنتظم : 2 / ( ص )36 ، وضوء النبى ( ص ) . .
&rlm ب : ابن اثير در حوادث سال 407 ه' مى&rlmنويسد : در اين سال در تمام شهرهاى آفريقا شيعيان را به جرم سبّ ولعن شيخين ( أبو بكر و عمر ) از بين بردند الكامل : 9 / 110 . .
&rlm ج : سرخسى از فقهاء بزرگ اهل سنّت اين چنين فتوا داده است : هر كس در باره خلفا سخنى بگويد كه در آن طعن و اعتراض باشد ، ملحد و بى&rlmدين است و از مسلمانى خارج شده است ، و دواى درد چنين شخصى اگر توبه نكند ، شمشير است&rlm اصول السرخسى : 2 / 134 . .
&rlm د : فاريابى از دانشمندان اهل سنت مى&rlmگويد : كسى كه أبو بكر را سبّ و شتم كند كافر است ومن بر جنازه او نماز نمى&rlmخوانم . سؤال كردند : چنين شخصى گوينده «لا إله إلّا اللّه » است ، پس با جنازه او چه كنيم؟
&rlm گفت : دست به بدنش نزنيد ، بلكه به وسيله چوب او را برداريد و در ميان خاك پنهان كنيد المغنى : 2 / 419 ، الشرح الكبير : 10 / 64 - الصارم المسلول از ابن تيميّة : 575 . .
&rlm أخرج الخطيب عن أبى هريرة قال : سمعت رسول اللّه ( ص ) يقول : إنّ للّه تعالى فى السماء سبعين ألف ملك يلعنون من شتم أبا بكر وعمر تاريخ بغداد : 5 / 280 . .
&rlm أبو هريره مى&rlmگويد : از پيامبر ( ص ) شنيدم كه فرمود : هر كس أبو بكر و عمر را سبّ و لعن كند ، هفتاد هزار فرشته در آسمان او را لعنت مى&rlmكنند.
&rlm
&rlm زمينه صدور فتواهايى خشن بر ضدّ شيعه ، احاديثى است كه با استفاده از نام پيامبر اكرم ( ص ) ساخته شده است ، و جالب است كه شما بار ديگر سخن سرخسى را مرور كنيد كه گفت : كسى كه أبو بكر و عمر را لعنت كند اگر توبه نكند دواى او شمشير است ، و سپس به اين فتواى خشن&rlmتر بنگريد كه مى&rlmگويد : «وأنّه إذا تاب لا تقبل توبته بل يجب قتله » رسائل ابن عابدين : 1 / 364 . .
&rlm اگر توبه هم كرد پذيرفته نمى&rlmشود ، بلكه بايد كشته شود .
&rlm نتيجه اين سخنان اعمّ از احاديث دروغينى كه در فضائل ساختگى اشخاص در لابلاى كتابهاى حديثى و تفسيرى و تاريخى نوشته شده و يا فتواهايى كه به قلم مدّعيان فقاهت صادر شده ، جز قتل و خون ريزى انسانهاى بى&rlmگناه نبوده است .
&rlm به يك نمونه از جنايات تاريخى كه محصول اين انديشه&rlmهاى دروغين است اشاره مى&rlmكنيم و قضاوت را به شما خواننده محترم واگذار مى&rlmكنيم .
&rlm سلطان مراد چهارمين پادشاه عثمانى در صدد جنگ افروزى عليه ايران بود ، و لذا به بعضى از دانشمندان اهل سنّت متوسّل شد تا جهت شعله ور كردن فتنه جنگ داخلى بين مسلمانان فتوايى از آنان بگيرد ، ولى هيچ يك از علماء و دانشمندان جرأت اين كار را نداشت و به خود اجازه نداد تا مسبّب قتل و خون ريزى شود ، امّا يك جوان دين فروش به نام «نوح افندى » كه بويى از فقه و انسانيّت به مشامش نرسيده بود ، در كمال وقاحت و بى&rlmشرمى فتوايى صادر كرد كه در آن ابتدا كفر شيعه را ثابت و سپس قتل او را واجب مى&rlmكرد ، متن فتواى او چنين است : «من قتل رافضيّاً واحداً وجبت له الجنّة » .
&rlm هر كس يك نفر از شيعيان را بكشد بهشت بر او واجب مى&rlmشود .
&rlm با صدور اين فتوا دهها هزار نفر به قتل رسيدند ، و تنها در حادثه خونين «حلب » چهل هزار نفر از شيعيان اين شهر كشته شدند رجوع كنيد به مجلّه تراثنا ج 6 ، ص 32 ، ( موقف الشيعة من هجمات الحضومى ) . .
&rlm
2 - دو حكم متفاوت در سبّ و لعن
&rlm در ادامه اين بحث به نقل دو حديث ساختگى از منابع اهل سنّت در فضيلت تراشى نسبت به خليفه اوّل و دوم ( أبو بكر و عمر ) مى&rlmپردازيم و قضاوت را به اهل انصاف مى&rlmسپاريم .
&rlm حديث اوّل به نقل از أنس بن مالك از رسول خدا ( ص ) است كه فرمود :
&rlm «من سبّ أبا بكر قتل ولا يستتاب » كسى كه به أبو بكر فحش و ناسزا به دهد بدون اينكه وادار به توبه شود بايد كشته شود . «ومن سبّ عمر قتل ولا يستتاب » فحش دهنده به عمر نيز بدون مجال توبه ، بايد كشته شود ، «ومن سبّ عثمان أو عليّاً جلد الحدّ » ولى اگر كسى به عثمان و يا على ناسزا بگويد ، فقط حدّ كه تازيانه است بر او جارى مى&rlmشود .
&rlm اين اختلاف فاحش از كجاست ، و چرا؟ حتماً بايد خوشحال و راضى هم باشيم كه لااقل حضرات اسم على را در كنار عثمان آورده و او را در اين حكم شريك عثمان قرار داده&rlmاند .
&rlm به فلسفه و علّت اختلاف ، و تفاوت دو حكم دقّت كنيد .
&rlm قيل : يا رسول اللّه! ولم ذاك ؟ قال : لأنّ اللّه خلقنى وخلق أبا بكر وعمر من تربة واحدة ، وفيها ندفن&rlm تاريخ مدينة دمشق : 14 / 122 . .
&rlm كسى سؤال كرد ، اى رسول خدا! چرا گوينده ناسزا به أبو بكر وعمر بايد كشته شود ، امّا به عثمان و على نه؟ پيامبر فرمود : خداوند ، من و أبو بكر و عمر را از خاك خاصّى آفريده است ، و آن دو از اين امتياز بهره&rlmمند هستند و در همان خاك هم با من دفن خواهند شد .
&rlm براى ساختگى بودن اين حديث ، نيازى به بحث نيست ، بلكه جمله پايانى حديث گواهى صادق بر بى&rlmهنرى سازندگان است .
&rlm علاوه بر اين كه رجال شناسان اهل سنت به ساختگى بودن اين حديث تصريح نموده&rlmاند .
&rlm ذهبى از استوانه&rlmهاى علمى اهل سنت مى&rlmگويد : اين حديث ساختگى است و ابن عَدى گفته : اين مصيبت از ناحيه يعقوب بن جهم است كه دست به جعل اين حديث زده است&rlm قال الذهبى : هذا الحديث موضوع فقال ابن عدى : البلاء فيه من يعقوب بن الجهم الحمصى . ميزان الاعتدال : 4 / 450 رقم 9809 ، ترجمة يعقوب بن الجهم ، الكامل فى ضعفاء الرجال : 7 / 150 ، وهكذا عن ابن الجوزى فى الموضوعات : 1 / 328 ، وعن ابن حجر فى لسان الميزان : 6 / 306 رقم 1096 . .
&rlm حديث دوم : خطيب بغدادى از أنس بن مالك و او از پيامبر اكرم ( ص ) نقل مى&rlmكند كه فرمود : پل صراط كه در قيامت همه از آن عبور خواهند كرد ، گردنه و گذرگاه سختى دارد كه هيچ كس به دون اجاز و اذن على از آن نخواهد گذشت تا آنجا كه از قول على بن ابى طالب مى&rlmنويسد : «سمعته من رسول اللّه ( ص ) ، قال لى : يا عليّ لا تكتب جوازاً لمن سبّ أبا بكر وعمر ، فإنّهما سيّدا كهول أهل الجنّة بعد النبيّين » .
&rlm از پيامبر ( ص ) شنيدم كه به من فرمود : اى على براى كسانى كه أبو بكر و عمر را سبّ كرده&rlmاند اجازه عبور از اين گردنه هولناك را ننويس چرا كه اين دو نفر بعد از پيامبر الهى آقا و سرور پيران بهشت مى&rlmباشند تاريخ بغداد : 10 / 357 . .
&rlm خطيب بغدادى بعد از نقل حديث ، مى&rlmگويد : «هذا الحديث موضوع من عمل القصّاص ، وضعه عمر بن واصل او وضع عليه واللّه أعلم » .
&rlm اين حديث ساختگى است ، وسازنده آن عمر بن واصل و يا كسى است كه از زبان او ساخته است&rlm تاريخ بغداد : 10 / 358 . .
&rlm
3 - دو نظريّه متناقض در باره قاتلين على ( ع ) و عثمان
&rlm از حوادث مهمّ تاريخ اسلام خصوصاً آنچه كه مربوط به دوران خلافت خلفاى ثلاثة و مولا امير المؤمنين ( ع ) مى&rlmباشد داستان قتل عثمان و شهادت مولاى متقيان حضرت على ( ع ) است كه روش نقد و بررسى مورخان و نويسندگان اهل سنّت با عامل يا عاملان اين حوادث خواندنى و شنيدنى است .
&rlm ابتدا سخنان بزرگان اهل سنّت را در باره قاتلين عثمان بخوانيد و سپس آنچه كه در باره ابن ملجم مرادى لعنه اللّه قاتل عليّ بن أبي طالب ( ع ) سروده&rlmاند ملاحظه نماييد :
&rlm ابن حزم آندلسى مى&rlmگويد : قاتلان عثمان ، انسانهايى فاسق ، ملعون و محارب با خدا و رسول بودند و آگانه دامن خود را به خون كسى آغشته كردند كه ريختن آن حرام بود فسّاق ، ملعونون ، محاربون ، سافكون دماً حراماً عمداً . الفِصَل : 4 / 161 . .
&rlm ابن تيميه مى&rlmگويد : قوم خوارج ، مفسدون فى الأرض ، لم يقتله إلّا طائفة قليلة باغية ، ظالمة ، وأمّا الساعون فى قتله فكلّهم مخطئون ؛ بل ظالمون باغون معتدون&rlm منهاج السنّة : 6 / 245 ، 296 ، 297 . .
&rlm كسانى كه عثمان را كشتند ، گروهى از دين خارج شده و مفسد فى&rlmالأرض بودند ، آنان گروهى اندكى كه طغيان&rlmگر و ظالم بودند ، و كسانى كه آنان را در قتل عثمان نيز كمك كردند همه آنان خطاكار بلكه ستمگر و متجاوز بودند .
&rlm ابن كثير مى&rlmگويد : شكّى نيست كه قاتلان عثمان مفسد فى الأرض بوده و از انسانهاى نادان و خيانت پيشه و ستمگرانى كه بر امام خويش قيام كرده بودند ، مى&rlmباشند هؤلاء الذين خرجوا على أمير المؤمنين عثمان رضى اللّه عنه من جملة المفسدين فى الأرض . . . البغاة الخارجين على الإمام . . . الجهلة ، المتعنتون ، خونة ، ظلمة ، مفترون . البداية والنهاية : 7 / 208 ، حوادث سنة 35 ه' . .
&rlm بنابراين و با توجه به نقل سخنان سه نفر از مشهورترين تحليل&rlmگران حوادث و مسائل تاريخى ، نتيجه اين مى&rlmشود كه شورشيان عليه عثمان و قاتلين او انسانهايى از دين خارج شده و ظالم و ستمگر و خون ريز معرّفى مى&rlmشوند ، و امّا متقابلاً بخوانيد و ببينيد كلمات و سخنانى از همين افراد در باره قاتل مجسّمه ايمان و خداپرستى ، مظهر عدل و انصاف ، استوره انساندوستى حضرت مولى الموحّدين عليّ بن أبي طالب ( ع ) .
&rlm ابن حزم آندلسى در باره عبد الرحمان بن ملجم مرادى قاتل عليّ بن أبى طالب ( ع ) مى&rlmگويد : «لا خلاف بين أحد من الأمّة فى أنّ عبد الرحمان بن ملجم ، لم يقتل عليّاً2 إلّا متأوّلاً مجتهداً مقدّراً أنّه على صواب ، وفى ذلك يقول : . . . . » .
&rlm اختلافى بين امت اسلام نيست كه عبد الرحمان بن ملجم ، على را از روى اجتهاد و تفسير كشت و معتقد بود كه عملش صحيح و مورد رضايت خداوند است ، و سپس شعر عمران حطّان را آورده كه خطاب به ابن ملجم مى&rlmگويد :
&rlm يا ضربة من تقيّ ما أراد بها * إلا ليبلغ من ذي العرش رضواناً
&rlm إنّى لأذكره حيناً فأحسبه * أوفى البريّة عند اللّه ميزاناً
&rlm المحلى لابن حزم : 10 / 484 ، مختصر المزنى : 256 ، المجموع للنورى : 19 / 197 ، الجوهر النقى : 8 / 58 ، مغنى المحتاج : 4 / 124 .
&rlm آفرين بر ضربتى كه از دست مرد پرهيزكارى فرود آمد ومقصد آن ، رسيدن به خشنودى خداوند صاحب عرش بود .
&rlm من هر گاه از او ياد مى كنم پندارم كه ميزان عمل او در نزد خدا از همه آفريدگان سنگين تر است .
&rlm ابن تيميه مى&rlmگويد : «والذى قتل عليّاً كان يصلّى ويصوم ، ويقرأ القرآن ، وقتله معتقداً أنّ اللّه ورسوله يحبّ قتل علىّ ، وفعل ذلك محبّة للّه ورسوله فى زعمه ، وإن كان فى ذلك ضالاً مبتدعاً » منهاج السنّة : 1 / 153 . .
&rlm قاتل على اهل نماز و روزه بود و قرآن مى&rlmخواند ، على را كشت در حالى كه مى&rlmدانست خدا و رسول ، كشتن على را دوست دارند ، و اين كار را نكرد مگر به جهت حبّ و دوستى خدا و رسول ، اگر چه آدمى گمراه و بدعتگذار بود .
&rlm و در جاى ديگرى از كتابش مى&rlmگويد : «قتله واحد منهم وهو عبد الرحمان بن ملجم المرادى مع كونه من أعبد الناس وأهل العلم » منهاج السنّة : 5 / 47 . .
&rlm على را يكى از خوارج به نام عبد الرحمن كه از عابدترين انسانها بود به قتل رساند و او مردى دانشمند بود .
&rlm اين است نمونه&rlmاى از تعريفها و تمجيدها نسبت به قاتل اوّلين وصىّ و جانشين پيامبر اكرم ( ص ) عليّ بن أبي طالب ( ع ) ، و ما در اين مختصر در صدد بحث و مناقشه طولانى نيستيم ، فقط نظر شما خواننده محترم را به يك حديث آن هم به نقل از كتب حديثى اهل سنّت كه آن را حديث صحيح نيز مى&rlmدانند جلب مى&rlmكنيم :
&rlm احمد حنبل در مسندش از عبد اللّه بن نُمَير از عمّار ياسر نقل مى&rlmكند كه در غزوه ذات العشيره در كنار على بودم ، پيامبر اكرم ( ص ) به ما فرمود : «ألا أحدّثكما بأشقى الناس رجلين؟ قلنا : بلى يا رسول اللّه! قال : أحيمر ثمود الذى عقر الناقة ، والذى يضربك يا عليّ! على هذه ، يعني قرنه ، . . . » مسند أحمد : 4 / 263 ، طبع دار الصادر - بيروت . .
&rlm آيا دوست داريد كه دو تن از شقى&rlmترين انسانها را به شما معرفى&rlmنمايم؟ عرض كرديم : آرى ، فرمود : اوّلى ، كسى است كه ناقه صالح پيامبر را پى نمود ، و - خطاب به على بن ابى طالب فرمود : - دومى ، كسى است كه با شمشير ، فرقت را مى&rlmشكافد ، و اين محاسن را با خون سرت رنگين مى&rlmسازد .
&rlm
4 - لعن و سبّ أمير المؤمنين عليه السلام
&rlm يكى از ظلمهاى بزرگى كه در حق مولا أمير مؤمنان حضرت على ( ع ) روا داشته&rlmاند ، دشنامها وبدگوئيهاى فراوان در باره آن حضرت است . و بنيانگذار اين روش زشت و ضدّ دينى و اخلاقى كسى نيست جز معاوية بن أبى سفيان كه مفتخر به خال المؤمنين است كه عده&rlmاى جاهل و يا معاند ، از اعمال و كردار او با عظمت ياد مى&rlmكنند .
&rlm او كسى است كه در پايان نمازهايش چه جمعه و غير جمعه و بر بالاى منبر هنگام سخنرانى از على ( ع ) به زشتى ياد مى&rlmكند و حتّى فرمانى هم براى ديگر سخنرانان در دور افتاده&rlmترين شهرها صادر مى&rlmكند تا به شايسته&rlmترين بنده خدا فحش و ناسزا بگويند .
&rlm حَمَوى از دانشمندان اهل سنّت مى&rlmگويد : عليّ بن أبي طالب در منابر شرق و غرب كشور اسلامى سبّ و لعن مى&rlmشد حتّى در دو شهر مقدّس ، يكى محلّ ولادت او ، و ديگرى محلّ هجرت و همراهى او با پيامبر يعنى شهر مدينه ، در منبرها بر او نفرين و به بدى ياد مى&rlmكردند معجم البلدان : 3 / 191 ، و5 / 38 . .
&rlm زمخشرى و سيوطى دو تن از بزرگان و دانشمندان سنّى مذهب مى&rlmگويند : در دوران بنو اميّه بر بالاى بيش از هزار منبر على را لعنت مى&rlmكردند ، و پايه گذار اين سنّت ، شخص معاويه بود ربيع الأبرار زمخشرى : 2 / 186 ، النصاع الكافية لمحمد بن عقيل : 79 ، عن السيوطى ، النص والاجتهاد : 496 . .
&rlm
چرا اين همه نا سزا؟!
&rlm و اكنون اين سؤال كه ريشه در اعماق دردهاى روحى و روانى هر مسلمان با غيرت دارد مطرح مى&rlmشود كه :
&rlm مگر عليّ بن أبي طالب ( ع ) از أصحاب و ياران رسول خد ( ص ) نبود؟
&rlm مگر آن حضرت از خلفا و جانشينان پيامبر خدا شمرده نمى&rlmشد؟
&rlm مگر داماد پيامبر گرامى ( ص ) و همسر پاره تن آن حضرت نبود؟
&rlm مگر او - نستجير باللّه - مسلمان نبود؟ مگر نه اين است كه رسول گرامى فرمود : هر گونه ناسزا گفتن به مسلمان موجب فسق است : «سباب المسلم فسوق » صحيح بخارى : 171 ح 48 ، كتاب الايمان - باب خوف المؤمن من أن يحبط عمله . صحيح مسلم : 1 / 58 ، باب قول النبى ( ص ) : «سباب المسلم فسوق » . .
&rlm پس چرا سبّ و لعن على ( ع ) جنبه شرعى و قانونى به خود مى&rlmگيرد؟
&rlm معاويه چگونه حكومتى تشكيل داده كه پايه&rlmهاى آن بايد با سبّ على ( ع ) استوار مى&rlmگردد كه بنا به نقل ابن عساكر ، مروان به امام زين العابدين ( ع ) گفت : هنگام محاصره عثمان ، كسى همانند على ( ع ) از وى دفاع ننمود . حضرت فرمود : پس چرا اين همه او را در بالاى منابر ناسزا مى&rlmگوييد؟
&rlm مروان پاسخ داد : اساس حكومت ما ، استوار نمى&rlmگردد مگر با اين ناسزاها .
&rlm «ما كان فى القوم أحد أدفع عن صاحبنا من صاحبكم يعنى عليا عن عثمان قال قلت فما لكم تسبونه على المنبر قال لا يستقيم الأمر إلا بذلك&rlm تاريخ مدينة دمشق لابن عساكر : 42 / 438 ، الصواعق المحرقة ص 33 ، النصائح الكافية ص 114 عن الدار قطنى ، شرح نهج البلاغة : 13 / 220 . .
&rlm چه اتفاقى در تاريخ اسلام مى&rlmافتد كه وقتى عمر بن عبد العزيز تصميم مى&rlmگيرد از لعن على ( ع ) جلوگيرى كند ، مردم از گوشه و كنار مسجد فرياد بر مى&rlmآورند «تركت السنّة ، تركت السنّة » هان ، سنت پيامبرا را ترك كردى!! قال ابن عقيل : إنّ عمر بن عبد العزيز لما ترك تلك البدعة المنكرة ، وهى التطاول على مقام أمير المؤمنين على عليه السلام فى خطبة الجمعة أرتج المسجد بصياح من فيه بعمر بن عبد العزيز تركت السنة تركت السنة . العتب الجميل ص 74 - 75 ، النصايح الكافية : 116 تهنئة الصديق المحبوب لحسن بن على السقاف : 59 ، ط . دار الإمام النووى - عمان - الأردن ، شرح نهج البلاغه لابن أبى الحديد : 13 / 222 .
&rlm
شكنجه خود دارى كنندگان از ناسزا به حضرت
&rlm از آنجايى كه دانستن حق مردم است ، چه بهتر خوانندگان گرامى بدانند كه وقتى عطيه فرزند سعد وى از راويان صحيح بخارى و صحيح ترمذى و سنن ابوداود مى&rlmباشد . از ناسزا گفتن به على ( ع ) خود دارى كرد ، حجاج بن يوسف دستور داد وى را 400 ضربه شلاق زده و سر و ريش او را تراشيدند فكتب الحجاج إلى محمد بن القاسم الثقفى أن أدع عطيّة فإن لعن على بن أبى طالب وإلّا فاضربه أربعمائة سوط واحلق رأسه ولحيته ، فدعاه فأقرأه كتاب الحجاج فأبى عطيّة أن يفعل فضربه أربعمائة سوط وحلق رأسه ولحيته - إلى أن قال : - توفى سنة إحدى عشرة وماأة وكان ثقة إن شاء اللّه . الطبقات : 6 / 304 ، ترجمة عطيّة بن سعد بن جنادة العوفى ، باب الطبقة الثانية ممن روى عن عبد اللّه بن عمر . تهذيب التهذيب 7 / 226 ( 7 / 201 ) ط . .
&rlm همچنين ابو يحيى اعرج كه از روات صحاح سته مى&rlmباشد بخاطر امتناع از سبّ على ( ع ) به دستور حجاج ، پاشنه پاى او را قطع كردند و پس از آن به معرقب ( پاشنه بريده ) شهرت يافت&rlm قال ابن حجر : إنّما قيل له المعرقب لأنّ الحجاج أوبشر بن مروان عرض عليه سبّ على ( ( ع ) ) فأبى ، فقطع عرقوبه ، قال ابن المدينى : قلت لسفيان : فى أى شئ عرقب ؟ قال : فى التشيّع . تهذيب التهذيب : 10 / 134 ترجمة أبو يحيى الأعرج المعرقب . .
&rlm
انتقام از على چرا؟
&rlm كسى نيست سؤال كند كه مگر على ( ع ) چه گناهى مرتكب شده بود كه مستحق اين چنين روشهاى خشن غير انسانى و ضدّ اسلامى در حق او روا مى&rlmداريد؟
&rlm مگر در ركاب پيامبر اكرم ( ص ) جنگيدن گناه است؟
&rlm مگر براى اعتلاى كلمه اسلام تلاش كردن جرم است؟
&rlm مگر در جهت نابودى دشمنان اسلام وقرآن مبارزه كردن معصيت است؟
&rlm آيا نه اين است كه اينان كينه&rlmاى را كه از شخص رسول اكر ( ص ) داشتند بر على ( ع ) وارد ساختند كه كه على ( ع ) مى&rlmفرمايد :
&rlm كلّ حقد حقدته قريش على رسول اللّه ( ص ) أظهرته فيّ ، وستظهره في ولدى من بعدى ، مالى ولقريش ؟! إنّما وترتهم بأمر اللّه ورسوله ، أ فهذا جزاء من أطاع اللّه ورسوله إن كانوا مسلمين » شرح نهج البلاغة : 20 / 328 . .
&rlm تمام كينه هايى كه قريش از پيامبر گرامى ( ص ) داشتند بر من روا داشتند و پس از من نيز ، در حق فرزندان من روا خواهند داشت ، آخر مرا با قريش چه كار؟!
&rlm اگر من با آنان جنگيدم ، به دستور خدا و رسول او بود ، آيا همين است پاداش كسى كه از خدا و رسولش اطاعت كند؟!!
&rlm فاطمه زهرا ( س ) در خطبه آتشين خود فرمود : «وما الذى نقموا من أبى حسن ! نقموا واللّه نكير سيفه!! » بلاغات النساء لابن طيفور : 20 ، السقيفة وفدك للجوهرى : 120 ، شرح نهج البلاغة لابن أبى الحديد : 16 / 233 ، معانى الأخبار للصدوق : 355 ، الأمالى للشيخ الطوسى : 375 ، .
&rlm اين چه انتقامى است از على مى&rlmگيرند؟! به خدا سوگند اين انتقام شمشير او است كه بر ضد مشركان و كفار به كار بست!!!
&rlm گيريم على در حق دودمان بنواميه كوتاهى كرده بود و آنان را كه 20 سال كمر همت به نابودى اسلام و قتل پيامبر بسته بودند ، به سزاى اعمال خود نرسانده بود و همگى آنان را كه قرآن شجرة ملعونه ناميده به درك نفرستاده بود ، پس همنامان على چه جرمى مرتكب شده بودند كه مستحق وحشيانه&rlmترين برخورد اين دودمان شده بودند .
&rlm
كشتن مولود همنام على چرا؟
&rlm آرى! يكى از بالاترين ننگى كه بر پيشانى بنواميه تا ابد نقش بسته همين است كه رجال شناسان در شرح حال «على بن رَباح » مى&rlmنويسند:
&rlm «كانت بنو أميّة إذا سمعوا بمولود إسمه على ، قتلوه فبلغ ذلك رباحاً فغيّر إسم بنيه » سير أعلام النبلاء : 5 / 102 ، 7 / 413 ، تهذيب الكمال : 20 / 429 ، تهذيب التهذيب : 7 / 281 ، ترجمة على بن رباح . . بنو امية وقتى مى&rlmشنيدند خانواده&rlmاى اسم نوزاد خود را به نام على نهاده وى را بدون هيچ جرم و گناهى به قتل مى&rlmرساندند!!! وقتى اين خبر به گوش «رَباح » رسيد نام فرزندش را تغيير داد .
&rlm
نسل كشى شيعه به چه جرمى؟
&rlm آرى يكى ديگر از لكه&rlmهاى ننگ تاريخ بنو اميه اين است كه بنا به نقل ابن ابى الحديد سنى معتزلى ، به دستور معاويه ، دوستان و شيعيان على را از زير هر سنگ و كلوخى بيرون كشيدند و دست و پاهاى آنان را بريده و با آهن گداخته به چشمان آنان سرمه كشيدند و بر بالاى شاخه&rlmها خرما به دار آويختند :
&rlm «فقتلهم تحت كلّ حجر ومدر ، وأخافهم ، وقطع الأيدى والأرجل ، وسمل العيون ، وصلبهم على جذوع النخل وطرفهم وشرّدهم عن العراق ، فلم يبق بها معروف منهم » شرح نهج البلاغة لابن أبى الحديد : 11 / 44 ، النصايح الكافية : 72 . .
&rlm و بنا به نقل همو از امام باقر ( ع ) كه فرمود : «فقتلت شيعتنا بكلّ بلدة ، وقطعت الأيدى والأرجل على الظنّة ، وكان من يذكر بحبّنا والانقطاع إلينا ، سجن ، أو نهب ماله ، أو هدمت داره » .
&rlm شيعيان ما را در هر دهى و دهكده&rlmاى يافتند به قتل رساندند و دست و پاى آنان را مثله كردند و هر كس كه به ما اظهار محبت مى&rlmكرد ، زندانى كردند ، اموال او را مصادره نمودند و خانه او را ويران ساختند .
&rlm و كار را به جايى رساندند كه اگر به يك نفر زنديق و ملحد و يا كافر مى&rlmگفتند بهتر از اين بود كه او را شيعه بنامند .
&rlm «حتى إنّ الرجل ليقال له : زنديق ، أو كافر ، أحبّ إليه من أن يقال شيعة على » شرح نهج البلاغة : 11 / 43 . .
&rlm
على مظلوم تاريخ
&rlm اگر در اين قسمت سخن به درازا كشيد ، از خوانندگان گرامى پوزش مى&rlmطلبم چون رشته كلام بدينجا كه رسيد نتوانستم عنان قلم را كنترل كنم و بدون اختيار قطره&rlmاى از مظلوميت بى پايان همه مظلوم تاريخ را بيان كردم و ذره&rlmاى از شعله هاى آتش سوزان درونى خود را اظهار كردم .
&rlm آخر چگونه مى&rlmشود كه اين ناله جانسوز على را كه در طول تاريخ طنين افكنده ، شنيد و فرياد بر نياورد :
&rlm «ما زلت مظلوماً منذ قبض اللّه نبيه صلى اللّه عليه واله والى يوم الناس هذا » الشافى فى الإمامة ج 3 ص 110 ، شرح نهج البلاغة ابن ابى الحديد ج 20 ص 283 ، ورجوع شود به : الامامة والسياسة ، تحقيق الشيرى ج 1 ص 68 ، تحقيق الزينى ج 1ص 49 ، بحار الأنوار ج 29 ص&rlm628 . . پس از رحلت رسول اكرم ( ص ) ، مظلوميت همواره با من قرين بوده و لحظه&rlmاى از من جدا نگشته است .
&rlm آخر مگر على ( ع ) نيست كه به هنگام خطبه خواندن ، صداى مظلومى را مى&rlmشنود كه ناله «وا مظلمتاه » سر مى&rlmدهد ، حضرت او را به نزد خود مى&rlmخواند و مى&rlmفرمايد : اگر به تو يك مورد ظلم روا شده ، در حق من به تعداد تمام ذرّات عالم ستم روا گرديده . بيا باهم فرياد «وا مظلوماه » سر دهيم و نفرين خود را ، نثار ستم پيشگان خود نماييم .
&rlm «بينا على - عليه السلام - يخطب إذ قام أعرابى ، فصاح وامظلمتاه ! فاستدناه على - عليه السلام - ، فلمّا دنا ، قال له : إنّما لك مظلمة واحدة ، وأنا قد ظلمت عدد المدر والوبر ، قال : وفى رواية عباد بن يعقوب ، أنّه دعاه ، فقال له : ويحك ! وأنا واللّه مظلوم أيضا ، هات فلندع على من ظلمنا » شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج 4 ص 106 . الغارات ج 2 ص 768 ، كتاب الأربعين محمد طاهر القمى الشيرازى ص 191 . .
&rlm آخر مگر مى&rlmشود اين ناله جگر سوز على ( ع ) را از خاطره&rlmها برد كه فرمود : در برابر آن همه ظلم&rlmها و بيدادها ، صبر پيشه كردم در حالى كه خار در چشم و استخوان در گلويم بود و مى&rlmنگريستم كه چگونه حق و ميراث مرا به غارت مى&rlmبرند : «صبرت وفى العين قذى وفى الحلق شجى أرى تراثى نهباً » نهج البلاغه ، خطبه 3 . .
&rlm
5 - روايات و احاديث شيعه و نهى از سبّ و لعن
&rlm در اين بخش از نوشتار بعد از پرداختن به موضوع تهمتى كه اهل سنّت در سبّ و لعن همه أصحاب پيامبر به شيعه نسبت داده&rlmاند ، بدون هيچ توضيح و تفسيرى به بحث از روايات و سخنان ائمّه اهل بيت ( ع ) مى&rlmپردازيم و به نمونه&rlmهاى مختلف و متنوع اشاره مى&rlmكنيم .
&rlm الف - در بين احاديث و روايات ثبت شده از زبان أئمّه معصومين ( ع ) بخشى از آن به نهى و دورى از سبّ و لعن و يا فحش و نفرين به افراد مسلمان است ، مانند اين حديث كه علّامه بزرگوار شيخ طوسى در كتاب ارزشمندش أمالى از پيامبر خدا نقل كرده است كه آن حضرت در توصيه&rlmهايى كه به ابوذر داشتند ، فرمود : «يا أباذر! سباب المسلم فسوق ، وقتاله كفر » أمالى طوسى : 537 ، وسائل الشيعة : 12 / 281 . .
&rlm اى ابوذر! دشنام دادن و لعن مسلمان باعث فسق و جنگ با او سبب كفر مى&rlmشود .
&rlm ب - در بعضى ديگر از احاديث اهل بيت ( ع ) سبّ مؤمن حرام شمرده شده است ، همانگونه كه شيخ انصارى ( ره ) با استناد به آن فتواى به حرمت داده است و مى&rlmگويد : «سبّ المؤمن حرام فى الجملة بالأدلّة الأربعة ، لأنّه ظلم وإيذاء وإذلال » فحش دادن و ناسزا گفتن به مؤمن حرام است فى الجمله ، چون ظلم و اذيّت و آزار و كوچك و حقير ساختن او است ، ابو بصير از امام باقر ( ع ) و آن حضرت از جدّش رسول خدا ( ص ) نقل مى&rlmكند كه فرمود : «سباب المؤمن فسوق وقتاله كفر ، وأكل لحمه معصية ، وحرمة ماله كحرمة دمه » سبّ مؤمن فسق و جنگ با او كفر است ، خوردن گوشت او گناه ، و مالش مانند خون او حرام است&rlm كافى : 2 / 36 ح 2 ، ومن لا يحضره الفقيه : 3 / 569 ، و4 / 377 . .
&rlm ج - و در رواياتى ديگر از فحش دادن مذمت شده است مانند اين حديث از حضرت باقر ( ع ) كه فرمود : «إنّ اللّه يبغض الفاحش المتفحّش » كافى : 2 / 324 . .
&rlm خداوند دشمن انسانهاى بدزبان و فحّاش است .
&rlm د - رواياتى كه در آن ائمّه معصومين ( ع ) شيعيان و پيروانشان را منزّه از بدزبانى و فحش مى&rlmدانند ، مانند اين حديث از امام سجّاد و باقر ( ع ) و به نقل از مولا على بن ابى طالب ( ع ) كه آن حضرت در وصيتى فرموده است : «ولا تتكلّموا بالفحش فإنّه لا يليق بنا ولا بشيعتنا ، وإنّ الفاحش لإ؛ يكون صديقاً » مستدرك الوسائل : 12 / 82 ح 13575 ، دعائم الاسلام : 2 / 352 . .
&rlm به ناسزا سخن نگوييد ، چون سزاوار شأن و مقام ما و شيعيان ما نيست ، و همانا فحش دهنده راستگو نمى&rlmباشد .
&rlm و امام صادق ( ع ) به دوستان و يارانش سفارش مى&rlmكند و دستور مى&rlmدهد : به كسى ناسزا نگوئيد و از بدگوئى و فحش دادن به ديگران دورى كنيد ، تا هنگام ملاقات با ديگران بگويند : «رحم اللّه جعفراً ، قد أدّب أصحابه ، فأحسن تأديبهم » مأساة الزهراء ( س ) : 1 / 368 . .
&rlm خدا جعفر را بيامرزد ، چه نيكو يارانش را تربيت كرده است .
&rlm ه' - حضرت امام على بن ابى طالب ( ع ) پيروانش را از دشنام دادن به دشمنى مانند معاويه و لشكريانش برحذر مى&rlmدارد و مى&rlmفرمايد : «إنّى&rlmأكره لكم أن تكونوا سبّابين » من دوست ندارم كه شما فحش و ناسزا به آنان بگوئيد ، و اگر بجاى فحش أعمال ناشايست آنان را با منطق و برهان بيان كنيد زيباتر و به عدالت نزديكتر خواهد بود نهج البلاغه : خ 206 ، شرح ابن ابى الحديد : 11 / 21 . .
&rlm و فرزند آن امام بزرگوار امام صادق ( ع ) وقتى كه مى&rlmشنود يكى از ياران آن حضرت در مسجد با صداى بلند از دشمنان اهل بيت بدگوئى مى&rlmكند مى&rlmفرمايد : «ما له لعنه اللّه! تعرّض بنا ، قال اللّه سبحانه وتعالى : (وَلَاتَسُبُّواْ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ ) . . . . » بحار الانوار : 71 / 217 . .
&rlm چه شده است او را ، خدا لعنتش كند ، چرا زبان دشمنان ما را عليه ما باز مى&rlmكند؟ مگر سخن وحى را در كتاب حق قرآن مجيد نشنيده است كه خداوند مى&rlmفرمايد : به افرادى كه غير از خدا را مى&rlmخوانند ناسزا نگوئيد ، زيرا آنها متقابلاً بدون علم و آگاهى به خدا ناسزا خواهند گفت .
&rlm 6 - نهى از سبّ در احاديث اهل سنّت
&rlm الف - عبد اللّه بن مسعود از پيامبر اكرم ( ص ) نقل مى&rlmكند كه آن حضرت فرمود : «سباب المسلم فسوق » صحيح بخارى : 171 ح 48 ، كتاب الايمان - باب خوف المؤمن من أن يحبط عمله . صحيح مسلم : 1 / 58 ، باب قول النبى ( ص ) : «سباب المسلم فسوق » . .
&rlm سبّ و لعن مسلمان موجب فسق است .
&rlm ب - ابو هريرة از رسول خدا ( ص ) نقل مى&rlmكند كه فرمود : «إيّاكم والفحش فإنّ اللّه يبغض الفاحش المتفحّش » مسند الحميدى : 2 / 490 ، صحيح ابن حبّان : 12 / 507 ، الجامع الصغير للسيوطى : 1 / 283 ح 1853 ، كنز العمال : 3 / 598 ح 8088 .
&rlm از فحش و ناسزا گوئى دورى كنيد ، زيرا خداوند دشمن انسانهاى فحّاش و بد زبان است .
&rlm ج - عن رسول اللّه ( ص ) قال : يا عائشة! إنّ اللّه لا يحبّ الفاحش المتفحّش » سنن أبى داود : 2 / 435 ، المستدرك : 1 / 12 ، سنن نسائى : 6 / 482 . .
&rlm پيامبر خدا ( ص ) به عايشه فرمود : خداوند فحش دهنده بدزبان را دوست ندارد .
&rlm
7 - لعن و نفرين به صاحبش برمى&rlmگردد
&rlm / الف - ابو حمزه ثمالى مى&rlmگويد : از حضرت باقر العلوم ( ع ) شنيدم كه فرمود : «إنّ اللعنة إذا خرجت من فيّ صاحبها تردّدت بينهما ، فإن وجدت سماغاً ، وإلّا رجعت على صاحبها » كافى : 2 / 360 ، وسائل الشيعة : 12 / 301 . .
&rlm لعن و نفرين وقتى كه از دهان شخص خارج مى&rlmشود اگر اهلش را نيافت به صاحبش برمى&rlmگردد .
&rlm ب - ابن حجر عسقلانى از ابو داود و او از ابو الدرداء با سندى خوب نقل مى&rlmكند كه : لعنت و سبّ افراد به طرف آسمان بالا مى&rlmرود ، درهاى آسمان به رويش بسته مى&rlmشود ، پس برمى&rlmگردد به زمين و به چپ و راست مى&rlmرود ، اگر اهلش را پيدا نكرد ، به شخص لعنت كننده برمى&rlmگردد فتح البارى : 10 / 389 ، مسند احمد : 1 / 408 ، كنز العمّال : 3 / 617 ح 8193 . .
&rlm 8 - سبّ و لعن در قرآن
&rlm قبل از پرداختن به بحث و گفتگو در آيات قرآن لازم مى&rlmدانيم تا از جهت لغت به موضوع بحث كه لعن و سبّ است نيز به پردازيم .
&rlm «السبّ فى اللغة هو الشتم أو قبيح الكلام » .
&rlm معنى سبّ در لغت تعرّض به ديگران با سخن زشت و ناپسند است .
&rlm راغب مى&rlmگويد : «أنّ السبّ : الشتم الوجيع » ، سبّ به معناى سخن زشت دردآور است . «وأمّا اللعن : فهو إن كان من اللّه سبحانه فمعناه الطرد من الرحمة ، وإن كان من الناس فمعناه الدعاء بالطرد » رجوع كنيد به المفردات : 471 ، مجمع البحرين : 6 / 309 ، الصحاح : 4 / 2196 ، النهاية : 4 / 330 ، لسان العرب : 1 / 455 ، و12 / 318 . .
&rlm و امّا لعن اگر در سخن خدا باشد به معناى دور كردن از رحمت است ، و اگر از طرف مردم بود به معناى دور شدن است .
&rlm همانگونه كه در لغت بين لعن و سبّ فرق گذاشته شده است ، با تتبّع در آيات قرآن هم اين فرق ديده مى&rlmشود ، در حاليكه كلمه «لعن » 37 مرتبه با نسبت دادن آن به خدا ، و يك مرتبه به مردم آمده است . ولى كلمه ( سبّ ) يك مرتبه و در آيه 108 سوره أنعام آمده است ( وَلَاتَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوَا ) به كسانى كه غير از خدا را مى&rlmخوانند دشنام ندهيد ، زيرا آنان متقابلاً به خدا ناسزا خواهند گفت .
&rlm بنابراين در بررسى آيات قرآن به چند دسته و طائفه از آياتى كه در موضوع سبّ و لعن است برخرد مى&rlmكنيم .
&rlm الف - گروه اوّل آياتى است كه لعن را به شيطان يا ابليس متوجه مى&rlmسازد مانند اين آيه : ( وَإِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِى إِلَى&rlm يَوْمِ الدِّينِ ) ص / 78 . و مسلّماً لعنت من تا روز داورى و قيامت بر تو خواهد بود .
&rlm ب - گروه دوم آياتى كه لعن و سبّ خداوند را متوجه دشمنان اسلام و كفّار نموده است مانند : ( إِنَّ اللَّهَ لَعَنَ الْكَفِرِينَ وَأَعَدَّ لَهُمْ سَعِيرًا ) ص / 78 . &rlm أحزاب / 64 . خداوند كافران را لعن كرده و براى آنان آتش سوزاننده&rlmاى آماده نموده است .
&rlm و به اهل كتاب و خصوصاً يهود مانند : ( لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن بَنِى إِسْرَءِيلَ عَلَى&rlm لِسَانِ دَاوُدَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ) مائدة / 78 . كافران بنى اسرائيل ، بر زبان داود و عيسى بن مريم ، لعن و نفرين شدند .
&rlm و به دشمنان اسلام كسانى كه به عنوان منافق لباس دين پوشيده&rlmاند مانند : ( وَعَدَ اللَّهُ الْمُنَفِقِينَ وَالْمُنَفِقَتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خَلِدِينَ فِيهَا هِىَ حَسْبُهُمْ وَلَعَنَهُمُ اللَّهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيمٌ ) توبة / 68 . خداوند به مردان و زنان منافق و كفّار ، وعده آتش دوزخ داده ، جاودانه در آن خواهند ماند ، و خدا آنها را از رحمت خود دور ساخته است ، و عذاب هميشگى براى آنهاست .
&rlm و به كسانى كه با اعمال و كارهاى ناپسندشان وسيله آزار و اذيّت خدا و رسول را فراهم مى&rlmآورند مانند : ( إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِى الدُّنْيَا وَالْأَخِرَةِ ) أحزاب / 57 . .
&rlm آنها كه خدا و پيامبرش را آزار مى&rlmدهند ، خداوند آنان را از رحمت خود در دنيا و آخرت دور ساخته است .
&rlm و به كسانى كه با اخلاق و اعمال فاسدشان نظم جامعه اسلامى را مختل و برهم زده و حقوق مسلّم ديگران را پايمال مى&rlmكنند ، مانند :
&rlm الف - آنهايى كه قطع رحم كرده و پيوند مهر و محبّت را با اعضاء خانواده و فاميل از بين مى&rlmبرند ( فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِن تَوَلَّيْتُمْ أَن تُفْسِدُواْ فِى الْأَرْضِ وَتُقَطِّعُواْ أَرْحَامَكُمْ* أُوْلَل-ِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمَى&rlm أَبْصَرَهُمْ ) محمّد / 23 و 22 . .
&rlm اگر از دستورات الهى رويگردان شويد انتظار مى&rlmرود كه در زمين فساد و قطع پيوند خويشاوندى كنيد ، آنها كسانى هستند كه خداوند از رحمت خويش دورشان ساخته است .
&rlm ب - كسانى كه ستمگرى و ظلم را حرفه خويش ساخته و از تجاوز به ديگران و زورگويى دست بردار نيستند . ( أَلَا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّلِمِينَ ) هود / 18 . ، اى لعنت خدا بر ظالمان باد .
&rlm ج - كسانى كه به زنان صالح و مؤمن تهمت بى&rlmعفّتى زده ، و آبرويشان را ريخته و دامن پاك آنان را با نيش بدزبانى آلوده مى&rlmكنند ( إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَتِ الْغَفِلَتِ الْمُؤْمِنَتِ لُعِنُواْ فِى الدُّنْيَا وَالْأَخِرَةِ ) نور / 23 . .
&rlm كسانى كه زنان پاكدامن و بى&rlmخبر از هر گونه آلودگى و مؤمن را متهم مى&rlmسازند ، در دنيا و آخرت از رحمت الهى بدورند .
&rlm د - و كسانى كه جان انسانهاى مؤمن را مى&rlmگيرند و دستشان به خون آنان آلوده مى&rlmگردد ، ( وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَآؤُهُ&rlmو جَهَنَّمُ خَلِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ&rlmو وَأَعَدَّ لَهُ&rlmو عَذَابًا عَظِيمًا ) نساء / 93 . .
&rlm و هر كس فرد با ايمانى را از روى عمد به قتل برساند ، مجازات او دوزخ است ، در حاليكه جاودانه در آن مى&rlmماند ، و خداوند بر او غضب مى&rlmكند ، و او را از رحمتش دور مى&rlmسازد ، و عذاب عظيمى براى او آماده ساخته است .
&rlm ه' - شجره ملعونه در قرآن
&rlm در تفسير اين آيه از كتاب خدا ( وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِى أَرَيْنَكَ إِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِى الْقُرْءَانِ ) إسراء / 60 . .
&rlm و ما آن رؤيايى را كه به تو نشان داديم ، فقط براى آزمايش مردم بود ، همچنين شجره ملعونه ( درخت نفرين شده ) را كه در قرآن ذكر كرده&rlmايم.
&rlm
&rlm مفسّرين در تفسير اين آيه نوشته&rlmاند كه شجره ملعونه حكم بن ابى العاص است ، و رؤيايى كه پيامبر در عالم خواب ديد بالا رفتن فرزندان مردان حكم يكى پس از ديگرى بر منبر آن حضرت بود تفسير كبير : 20 / 237 ، الجامع لأحكام القرآن : 10 / 281 و 286 ، روح المعانى : 5 / 105 و 107 ، و تفسير قرطبى : 10 / 286 . .
&rlm 9 - لعن در سنّت نبوى
&rlm پژوهشگران حديث نبوى كه تحقيقات و تفحّص ارزشمندى پيرامون سخنان و فرمايشات پيامبر اكرم ( ص ) داشته&rlmاند ، تقريباً تعداد سيصد عنوان در موضوع لعن كه فقط از اين كلمه استفاده شده است استخراج نموده و در معرض مطالعه و ديد ديگران قرار داده&rlmاند ، كه اين نكته دليلى روشن بر اهميّت موضوع در سيره نبوى است&rlm موسوعة أطراف الحديث النبوىّ ( ص ) : 6 / 594 ، مادّه «لعن » . .
&rlm به چند نمونه توجّه كنيد :
&rlm الف - لعن و نفرين پيامبر ( ص ) نسبت به بنو اميّه
&rlm در بين فرمايشات و سخنان پيامبر اكرم ( ص ) علاوه بر نهى از سبّ و لعن انسانها خصوصاً افراد با ايمان ، مواردى ديده مى&rlmشود كه آن حضرت اشخاص و يا گروههايى را مورد لعن و نفرين قرار داده است . از جمله حكم بن العاص ، كه جبير بن مطعم مى&rlmگويد : با رسول خد ( ص ) كنار حجر نشسته بودم ، حكم بن ابى العاص در حال گذر از نزديك ما بود ، پيامبر فرمود : واى بر امّت من از فرزندان و آنچه در صلب اين مرد است&rlm المعجم الأوسط للطبرانى : 2 / 144 . .
&rlm و زمانى كه معاويه براى فرزندش يزيد از مردم بيعت مى&rlmگرفت ، مروان گفت : اين روش ابو بكر و عمر بود ، عبد الرحمن بن ابو بكر در جوابش گفت : سنّت و روش هرقل و قيصر است .
&rlm مروان متقابلاً گفت : اين آيه را خداوند در باره تو نازل فرمود : ( وَالَّذِى قَالَ لِوَلِدَيْهِ أُفٍّ لَّكُمَآ ) أحقاف / 17 . ، و كسى كه به پدر و مادرش مى&rlmگويد : أفّ بر شما .
&rlm سخنان اين دو نفر بگوش عائشه رسيد ، گفت : مروان دروغ مى&rlmگويد ، رسول خدا پدرش را لعنت كرد ، در حاليكه او در صلب پدرش بود أحقاف / 17 . &rlm در المنثور سيوطى : 6 / 41 ، أسد الغابة : 2 / 34 ، سنن الكبرى نسائى : 6 / 459 ، تفسير ابن كثير : 4 / 172 ، المستدرك على الصحيحين للحاكم : 4 / 481 . .
&rlm فخر رازى اين حديث را دليل صحيح بودن تفسير شجره ملعونه در باره حكم و فرزندانش مى&rlmداند ، و مى&rlmگويد : «وممّا يؤكّد هذا التأويل قول عائشة لمروان : لعن اللّه أباك وأنت فى صلبه » ، آنچه كه اين تفسير را تقويت مى&rlmكند ، سخن عائشه است به مروان ، كه گفت : خداوند پدرت را لعنت كرد ، در حاليكه تو در صلب او بودى&rlm التفسير الكبير : 20 / 237 . .
&rlm صاحب كتاب تفسير الدرّ المنثور نقل مى&rlmكند كه عائشه به مروان گفت : شنيدم كه رسول خدا ( ص ) به پدرت و جدّت ابو العاص بن أميّه مى&rlmگفت : «إنّكم الشجرة الملعونة فى القرآن » ، شما درخت نفرين شده در قرآن هستيد الدرّ المنثور : 4 / 191 . .
&rlm امام حسن مجتبى ( ع ) به مروان فرمود : «لقد لعن اللّه أباك الحكم وأنت فى صلبه على لسان نبيّه ، فقال : لعن اللّه الحكم وما ولد » خداوند بر زبان پيامبرش پدرت حكم را لعنت كرد و تو در صلب او بودى ، فرمود : خدا لعنت كند حكم را و آنچه از او به دنيا آيد البداية والنهاية : 8 / 284 ، كنز العمال : 11 / 257 ، تاريخ مدينة دمشق : 57 / 244 ، سير أعلام النبلاء : 3 / 478 . .
&rlm و عبد الرحمان بن ابو بكر به مروان گفت : خداوند پدرت را لعنت كرد و تو در صلب او بودى&rlm تفسير قرطبى : 16 / 197 . .
&rlm ب - لعنت كردن پيامبر اكرم ( ص ) ابو سفيان و معاويه را
&rlm اظهار ناراحتى و عدم رضايت پيامبر از بعضى چهره&rlmهاى سرشناس صدر اسلام دليلى قاطع بر انحراف آنان از سيره و روش آن حضرت است ، مخصوصاً اگر اين عدم رضايت به شكل لعن و نفرين باشد ، از جمله اين افراد ابو سفيان و معاويه است ، پدر و پسرى كه منشأ بسيارى از فتنه&rlmها و آشوب بوده و حوادث دردناكى براى اسلام و امّت اسلام آفريدند .
&rlm عبد اللّه بن عمر مى&rlmگويد : پيامبر از مكانى در حال عبور بود ، چشمش به ابو سفيان افتاد كه سوار بر شتر بود و معاويه و برادرش يكى پيشاپيش و ديگرى پشت سر در حركت بودند فرمود : «اللّهمّ العن القائد والسائق والراكب » .
&rlm بار خدايا آنكه سواره است و آن دو كه همراه او و پياده هستند را لعنت كن ، افرادى كه اين حديث را از عبد الله بن عمر شنيدند ، سؤال كردند : آيا خودت از پيامبر شنيدى يا كسى ديگر برايت تعريف كرده است؟ گفت : آرى خودم شنيدم ، و اگر دروغ بگويم ، گوشهايم كر شوند همانگونه كه دو چشمم كور شده است&rlm تاريخ الامم والملوك : 10 / 58 ، حوادث سال 284 ه' ، كتاب صفين : 247 ، چاپ مصر . .
&rlm مشابه اين حديث با نقلهاى متفاوت در كتب روائى و تاريخى آمده است كه خواننده محترم با مراجعه به اين كتابها مى&rlmتواند آن را ملاحظه نمايد وتعة صيفى : 217 ، معانى الاخبار : 345 ، الغدير : 3 / 252 ، عن تاريخ الطبرى : 11 / 357 . .
&rlm پس از شايع شدن اينگونه احاديث ، دستهاى پيدا و پنهان حديث سازان از باند بنو اميّه فعّاليتى عجيب را شروع كرد ، و براى جلوگيرى از آثار مخرّب اين سخنان و جلوگيرى از آبروريزى اين باند ، سخنانى در توجيه و تأويل اين حديث مشهور سرِ زبانها انداخت از جمله اينكه : پيامبر همچون ديگران دچار خطا و اشتباه مى&rlmشود و گاه به جهت غلبه غضب ، سخنانى مى&rlmگويد كه مخالف و در تضاد با سخنان ديگر او است ، مانند اين حديث كه فرموده است : «إنّى لم أبعث لعّاناً » من مبعوث نشده&rlmام تا لعّان باشم و به كسى نفرين كنم ، و يا اين حديث : «سباب المسلم فسق » سبّ كننده مسلمان فاسق است ، و لذا از آن حضرت حديث نقل كردند كه فرمود : خداوندا هر مؤمنى را كه من سبّ و لعنش كرده&rlmام آن را وسيله تقرّب به خودت در قيامت قرار ده&rlm صحيح مسلم : 7 / 157 . .
&rlm و در احاديث ديگرى نفرين خودش را به افراد مؤمن وسيله كفّاره گناهان او ، و پاكى و طهارت از آلودگيهاى گناه قرار داده است&rlm صحيح مسلم : 7 / 157 ، و8 / 26 ، وتذكرة الحفّاظ : 2 / 699 . .
&rlm در حاليكه اين توجيهات ناشيانه با منطق قرآن كه مى&rlmفرمايد : ( وَمَا يَنْطِقُ عَنْ الْهَوى&rlm ) رسول ما سخن باطل و از روى هواى نفس نمى&rlmگويد ، سازگارى ندارد ، و نيز با اين حديث از عبد اللّه بن عمرو عاص كه مى&rlmگويد : آنچه پيامبر مى&rlmگفت مى&rlmنوشتم تا در ذهنم باقى بماند و آن را فراموش نكنم ، قريش از اين كار مرا نهى كرد ، گفتند : هر چه مى&rlmشنوى مى&rlmنويسى! و حال آنكه رسول خدا بشرى است كه در هنگام خشم و غضب نيز سخن مى&rlmگويد .
&rlm بعد از آن چيزى ننوشتم و موضوع را به پيامبر گفتم .
&rlm فرمود : «اكتب ، فو الذى نفسى بيده ما خرج منه إلاّ حقّ » ، وأشار بيده إلى فيه .
&rlm بنويس ، سوگند به آن كسى كه جانم در دست او است از دهان من جز سخن حق خارج نمى&rlmشود مسند احمد : 2 / 162 ، المستدرك على الصحيحين : 1 / 105 ، تفسير ابن كثير : 4 / 264 ، تاريخ مدينة دمشق : 31 / 260 . .
&rlm ج - لعنت كردن بعضى از صحابه به بعضى ديگر
&rlm 1 - ابو بكر در محضر پيامبر لعنت مى&rlmشود .
&rlm ابو هريرة مى&rlmگويد : مردى در حضور پيامبر ابو بكر را سبّ و لعن مى&rlmكرد و آن حضرت متعجّبانه مى&rlmخنديد تفسير ابن كثير : 4 / 129 ، مسند احمد : 2 / 436 ، الدر المنثور : 6 / 11 . .
&rlm و در نقلى ديگر آمده است : ( أنّ رجلاً سبّ أبا بكر عند النبى ( ص ) والنبيّ لا يقول شيئاً ) . شخصى در حضور رسول خدا ( ص ) ابو بكر را لعنت مى&rlmكرد و آن حضرت هيچ سخنى نمى&rlmگفت .
&rlm ابن حجر نيز مى&rlmگويد : در حضور پيامبر شخصى ابو بكر را سبّ مى&rlmگفت&rlm تاريخ النمازى : 2 / 102 ، سبل السلام : 4 / 197 . .
&rlm از ابو برزه نقل شده است كه : مردى ابو بكر را سبّ كرد ، به ابو بكر گفتم : آيا اجازه مى&rlmدهى گرنش را بزنم؟ گفت : بعد از پيامبر خدا هيچ كس حق ندارد به جهت سبّ و لعن كسى را بكشد ، و اين حكم فقط مخصوص رسول خدا بود سنن نسائى : 7 / 110 . .
&rlm 2 - سبّ و شتم عمار ياسر و خالد بن وليد
&rlm عمّار و خالد بن وليد در محضر پيامبر به يكديگر ناسزا و فحش مى&rlmدادند ، عمّار تندروى كرد ، خالد ناراحت شد و گفت : اى رسول خدإ؛ آيا اجازه مى&rlmدهى تا اين عبد و غلام به من ناسزا بگويد؟ به خدا سوگند اگر تو نبودى او جرأت جسارت به من را نداشت .
&rlm پيامبر فرمود : خالد! دست از عمّار بردار ، هر كس به عمّار ناسزا بگويد ، خدا به او ناسزا خواهد گفت ، و هر كس او را ناراحت كند ، خدا را ناراحت كرده است&rlm أسباب النزول : 118 . .
&rlm 3 - عياض بن حمّار
&rlm عياض بن حمّار را شخصى سبّ و لعن كرد ، به پيامبر عرض كرد : ديدى اين مرد مرا سرزنش كرد ، در حاليكه او از جهت نسب و شرافت از من پائين&rlmتر است؟ رسول خدا ( ص ) فرمود : «المستبان شيطانان يتهاتران ويتكاذبان » مسند احمد : 4 / 162 ، السنن الكبرى : 10 / 235 . .
&rlm دو نفر كه به همديگر ناسزا مى&rlmگويند هر دو شيطان هستند ، دشنام مى&rlmدهند و دروغ مى&rlmگويند .
&rlm در حضور عائشه از بعضى صحابه پيامبر كه از دنيا رفته بودند بدگوئى شد ، گفت : به شما دستور داده شده است تا براى گذشته&rlmگان طلب مغفرت و آمرزش كنيد ، و شما اكنون از آنان بدگوئى مى&rlmكنيد المعجم الأوسط للطبرانى : 5 / 254 . .
&rlm سبّ و لعن بعضى از اصحاب رسول خدا ( ص ) نسبت به بعضى ديگر گويا امرى رائج و معمول بوده است كه گاه در حضور پيامبر نيز اين عمل انجام شد ، و عكس العمل آن حضرت نيز متفاوت گزارش شده است . مانند رفتار عمر با عبد اللّه بن أبى ، منافق مشهور كه با همه شهرتش از نفاق بازى و تظاهر به مسلمانى ، وقتى كه عمر به پيامبر مى&rlmگويد : اجازه بده تا گردن اين منافق را بزنم ، فرمود : دست از اين كار بردار تا نگويند محمد يارانش را به قتل مى&rlmرساند صحيح بخارى : 6 / 66 ، و67 ، صحيح مسلم : 8 / 19 ، باب نصر الأخ ظالماً أو مظلوماً ، سنن الترمذى : 5 / 90 ، ومسند احمد : 3 / 393 . .
&rlm و همچنين در قضيّه ذو الخويصره كه پيامبر فرمود : او و يارانش قرآن مى&rlmخوانند ، اگر چه از حنجره آنان تجاوز نمى&rlmكند چونان خارج شدن تير از كمان&rlm صحيح مسلم : 3 / 109 ، باب ذكر الخوارج . .
&rlm و در داستان «حاطب » كه عمر به پيامبر گفت : اجازه بده تا گردن اين منافق را بزنم&rlm مسند ابو يعلى : 1 / 321 ، سبل السلام : 4 / 188 ، تاريخ ابن خلدون : 2 / 42 .
&rlm و سخن عمر نيز به ابو هريره كه گفت : «يا عدوّ اللّه وعدوّ كتابه ، سرقت مال اللّه » ؛ . اى دشمن خدا و دشمن كتاب خدا ، تو اموال خدا را دزديدى&rlm طبقات ابن سعد : 4 / 335 ، معجم البلدان : 1 / 348 . &rlmبا اينكه فقيهان . اهل سنّت فتوا داده&rlmاند كه هر كس به شخص ديگرى بگويد : اى منافق ، و اى دشمن خدا ، بايد تازيانه بر او بزنند كشف القناع للبهوتى : 6 / 143 . .
&rlm ابن ابى الحديد گفته است : عمر بن خطاب وقتى كه خالد بن وليد مالك بن نويره را به قتل رساند به او گفت : اى دشمن خدا به حريم زندگى فردى مسلمان تجاوز كردى ، خودش را كشتى و با زنش همبستر شدى ، به خدا سوگند اگر بر تو دست يابم سنگسارت مى&rlmكنم&rlm شرح ابن ابى الحديد : 1 / 178 . .
&rlm حسّان بن ثابت ، هند همسر ابو سفيان را لعنت كرده است&rlm شرح ابن ابى الحديد : 1 / 178 . و على بن .
&rlm ابو طالب ( ع ) روزى كه عثمان به قتل رسيد عبد اللّه بن زبير را به جرم اينكه از عثمان دفاع نكرد لعنت كرد مروج الذهب : 2 / 54 . .
&rlm 10 - آثار نوشته شده در بديهاى شيخين
&rlm يكى از روشهاى ديگر در يادآورى نقصهاى گفتارى و رفتارى افراد استفاده از نوشتن و ضبط آن است كه در طول تاريخ در اين زمينه آثارى مكتوب از اهل قلم و تصنيف به رشته تحرير در آمده است ، از آن جمله راجع به مسلمانان صدر اسلام و ياران پيامبر اكرم و چهره&rlmهاى سرشناس كه به فصلهايى كوتاه از رفتار و كردار آنان پرداخته&rlmاند ، مانند ابن خراش كه دو جلد در باره زشتكاريهاى خليفه اول و دوم نوشت ، و چون مورد اعتماد و اطمينان بود و به دروغگويى از نقل حوادث و گزارشات تاريخى متّهم نبود ، او را به طرفدارى از اهل بيت پيامبر ( ص ) متّهم نمودند ، و اشخاصى از قبيل او را كه به نقل زشتكاريها پرداخته&rlmاند به همين اتّهام مورد حمله و هجوم قرار داده&rlmاند الكامل فى ضعفاء الرجال : 5 / 519 ، تهذيب التهذيب : 2 / 83 . .
&rlm و گاهى آثارى از اين قبيل در ميان شعله&rlmهاى آتش به خاكستر تبديل مى&rlmشد ، مانند كتاب «ابو عوانه » - وضّاح بن خالد - احمد بن حنبل در باره او مى&rlmنويسد : «ابو عوانه » كتابى در معايب اصحاب پيامبر نوشت ، سلام بن ابى مطيع كتاب را از او گرفت و در آتش سوزاند العلل و معرفة الرجال لأحمد بن حنبل : 1 / 254 . .
&rlm ابو العبّاس بن عقده نيز از كسانى است كه كتاب در باره زشتكاريهاى صحابه مى&rlmنوشت ، و با اينكه از دروغگوئى تبرئه شده است به نوشته&rlmهايش اعتماد نكرده&rlmاند لسان الميزان : 1 / 263 ، و264 ، و265 ، ميزان الاعتدال : 1 / 138 . .
&rlm 11 - نام كسانى كه صحابه را شتم كرده&rlmاند
&rlm ذهبى در ترجمه و شرح حال ابو صلت هروى بعد از اينكه از او تجليل و تعريف كرده است مى&rlmنويسد : «إلّا أنّ ثمّ أحاديث يرويها فى المثالب » آدم خوبى است ولى در سخنانش از شيخين بدگويى مى&rlmكند سير أعلام النبلاء : 11 / 447 - 448 . .
&rlm و در شرح حال «رواجنى » بعد از اعتراف به وثاقت و مورد اطمينان و اعتماد بودنش مى&rlmنويسد : او از مسلمانان صدر اسلام بدگوئى و شماتت مى&rlmكرد ، اگر چه تعمّدى در دروغگوئى نداشت&rlm سير أعلام النبلاء : 11 / 537 - 538 . .
&rlm ابن حجر در شرح حال جعفر بن سليمان به نقل از ابن حبّان مى&rlmنويسد : جعفر از چهره&rlmهاى موثّق و مورد اعتماد در نقل حديث است ، فقط يك عيب دارد و آن هم تمايل او به اهل بيت ( ع ) است . و ازدى گفته است : جعفر انسان دروغگوئى نيست ولى نسبت به گذشتگان بى&rlmمهرى كرده ، و گوشه&rlmهايى از اعمال ناشايست آنان را بازگو نموده است&rlm تهذيب التهذيب : 2 / 83 . .
&rlm عمرو بن ثابت ، و اسماعيل بن عبد الرحمن اسدى ، و تليد بن سليمان ، و عمرو بن شمر ، و محمّد بن عبد اللّه شيبانى ، و زياد بن منذر ، و سالم بن ابى حفصه ، و على بن بذيمه ، و عمرو بن حمّاد قنّاد ، و افرادى ديگر نيز در موضوع سبّ و شتم بعضى از صحابه سخنان و مطالبى دارند كه در كتابهاى معتبر اهل سنّت از آنها ياد شده است&rlm صحيح مسلم : 1 / 12 ، تهذيب التهذيب : 1 / 273 - 274 ، سير أعلام النبلاء : 18 / 12 ، لسان الميزان : 4 / 366 ، 5 / 231 ، تهذيب الكمال : 10 / 136 ، 21 / 594 ، الكامل فى ضعفاء الرجال : 6 / 545 . .
حسيني قزويني |